Büyük Patlama’dan 470 milyon yıl sonrasına ait keşfedilen en eski kara delik

Bilim insanları şimdiye kadarki en eski kara deliği keşfetti; kozmik bir canavar, Büyük Patlama’dan yalnızca 470 milyon yıl sonra oluştu.

BulgularPazartesi günü yayınlanan araştırma, şimdiye kadar evrenin şafağında süper kütleli kara deliklerin var olduğuna dair teorileri doğruladı. NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu ve Chandra X-Ray Gözlemevi, gözlemleri yapmak için geçtiğimiz yıl bir araya geldi.

Evrenin 13,7 milyar yaşında olduğu göz önüne alındığında, bu kara deliğin yaşının 13,2 milyar yıl olduğunu gösteriyor.

Bilim adamlarını daha da hayrete düşüren şey, bu kara deliğin çok büyük olmasıdır; Samanyolu’ndaki kara delikten 10 kat daha büyük olmasıdır.

Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden baş yazar Akos Bogdan, galaksisindeki tüm yıldızların kütlesinin %10 ila %100’ü arasında bir ağırlığa sahip olduğuna inanıldığını söyledi. Bu oran Samanyolu ve diğer yakın galaksilerdeki kara deliklerin çok küçük bir oranına yakın değil; tahmini olarak %0,1.

Dergide yayınlanan çalışmaya katılan Yale Üniversitesi’nden Priyamvada Natarajan, “Evrende böylesine dev bir varlık olmak için henüz çok erken” dedi. Doğa Astronomi. Bir tamamlayıcı makale yayınlandı Astrofizik Günlük Mektupları. “Bu şeyin evrende bu kadar erken bir zamanda galaksisiyle birlikte nasıl yerinde durduğunu görmek şaşırtıcı.”

Araştırmacılar, kara deliğin, yıldızların bulunduğu galaksinin hemen yanındaki galakside çöken devasa gaz bulutlarından oluştuğuna inanıyor. İki galaksi birleşti ve kara delik kontrolü ele geçirdi.

Natarajan’a göre Chandra’nın onu X-ışını yoluyla tespit etmesi “şüphesiz bunun bir kara delik olduğunu” doğruluyor. X-ışınları ile “aslında kara deliğe kütleçekimsel olarak çekilen, hızlanan ve X-ışınlarında parlamaya başlayan gazı yakalıyorsunuz” dedi.

Aktif olarak büyüdüğü ve gazın göz kamaştırıcı derecede parlak olduğu için bunun bir kuasar olarak kabul edildiğini ekledi.

Bilim adamlarına göre Webb teleskopu tek başına 29 milyon yıl daha yaşlı bir kara delik tespit etmiş olabilir, ancak bu henüz X-ışınlarında gözlemlenip doğrulanmadı. Natarajan, daha fazla erken dönem kara deliğin bulunmasını bekliyor; belki o kadar uzakta olmasa da yine de oldukça uzakta.

“Evrende yeni bir pencerenin açılmasını bekliyoruz ve bunun ilk çatlak olduğunu düşünüyorum” dedi.

İki uzay teleskopu (Webb ve Chandra), bu galaksinin (UHZ1) ve onun kara deliğinin bulunduğu uzay bölgesini büyütmek için yerçekimsel mercekleme adı verilen bir teknik kullandı. Teleskoplar, UHZ1’i ve arka planda çok daha uzaktaki kara deliğini büyütmek için Dünya’dan yalnızca 3,2 milyar ışıkyılı uzaklıktaki çok daha yakın bir gökada kümesinden gelen ışığı kullandı.

Natarajan, “Bu oldukça soluk bir nesne ve şans eseri doğa onu bizim için büyüttü” dedi.

2021 yılında 1 milyon mil (1,6 milyon kilometre) uzaklıktaki bir noktaya fırlatılan Webb, şimdiye kadar uzaya gönderilen en büyük ve en güçlü astronomik gözlemevidir; evreni kızılötesinde görür. Çok daha yaşlı olan Chandra’nın X-ışını görüşü vardır; 1999’da yörüngeye fırlatıldı.

Bogdan, “Chandra’nın lansmanından 24 yıl sonra bu kadar muhteşem keşifler yapabilmesini kesinlikle şaşırtıcı buluyorum” dedi.

© 2023 Associated Press. Her hakkı saklıdır. Bu materyal izinsiz yayınlanamaz, yayınlanamaz, yeniden yazılamaz veya yeniden dağıtılamaz.