Kızıl Gezegene tek yönlü bir yolculuk dokuz aya kadar sürecek. Bu süre zarfında, Mars’a gidecek uzay aracındaki astronotlar yön duygusunu ve yukarıyı aşağıyı bilme yeteneklerini kaybedebilir, bu da Mars yüzeyinde kendilerini yönlendirmeyi zorlaştırabilir. Astronotları rotalarında tutmak amacıyla, uzaysal yönelimlerini iyileştirmek için giyilebilir bir cihaz kullanılabilir; ancak yalnızca kendi iç duyuları başarısız olduğunda harici sensörlere güvenmeyi öğrenmeleri durumunda.
İnsanların uzay uçuşuna odaklanan bir araştırma bilimcisi olan Vivekanand Vimal, teknolojinin astronotların başka bir dünyadaki biyolojik kısıtlamalarının üstesinden gelebilmeleri için duyularını artırmak için kullanılıp kullanılamayacağını araştırmak için yıllarını harcadı. Vimal, Gizmodo’ya “Biyolojimiz, uzay araştırmaları ve tüm bu yoğun manevralarla baş edebilecek şekilde tasarlanmamıştır” dedi. “Ve böylece, aksi takdirde pek işe yaramayacak olan yeteneklerimizi geliştirmek için teknolojiyi kullanarak insani güçlendirmeye sahip oluyorsunuz.”
Brandeis Üniversitesi Ashton Graybiel Uzamsal Yönelim Laboratuvarı’nda araştırmacı ve yeni bir kitabın yazarı olan Vimal, kağıt yayınlanan Fizyolojide Sınırlar, iç kulağın içindeki denge için güvendiğimiz küçük yapılardan oluşan bir küme olan insan vestibüler sistemini inceliyor. Dünya’da yerçekimi, sistemin otolit organlarını, üzerlerinde kristaller bulunan küçük tüyleri çeker ve bu da size denge noktanızdan ne kadar uzağa eğildiğinizi söyler. Ancak uzayda yerçekiminin olmaması astronotların yönünü şaşırmasına neden olur.
Vimal, “Mikro yerçekimindeki astronotlar, aşağı doğru inerken yukarının nerede olduğuna dair net bir anlayışa sahip olmayacaklar çünkü güçlü bir yerçekimi hissine sahip değiller” dedi.
Vimal, tasarladığı çok eksenli bir döndürme cihazını kullanarak, vibrotaktörler olarak bilinen giyilebilir bir cihazı simüle edilmiş uzay uçuşu koşullarında test etti. Bir dizi deney yoluyla Vimal, vibrotaktörlerin astronotların doğal yer çekimi ipuçlarından ziyade bir makineye güvenmelerini sağlayan özel eğitimle birleştirildiğinde mekansal oryantasyon bozukluğuyla mücadele etmelerine yardımcı olabileceğini buldu.
Vibrotaktörler, astronotların kollarına takılıyken, çevrelerinin neresinde olduklarını (baş aşağı mı yoksa yana eğik mi) göstermek için titreşim ipuçlarını kullanıyor. Laboratuvarda yaklaşık 30 kişinin gözleri bağlandı ve bir ellerinde joystick bulunan bir döndürme cihazına bağlanarak dik pozisyonda dengede durmaya çalıştılar. Araştırmaya katılanlar üç gruba ayrıldı; biri simülatör cihazını yardım almadan kullanıyor, diğeri vibrotaktörleri takıyor ve üçüncüsü her ikisini birden kullanıyor.
Araştırmaya katılanlardan bazılarına iç duyularından kurtulmalarına yardımcı olacak ek eğitimler verildi. Dolayısıyla, tam merkezdeki bir denge noktasıyla başlamak yerine, başlangıç konumları her seferinde rastgele seçilmişti; bu da onları, içgüdüsel yerçekimsel ipuçlarını kullanmaya çalışmak yerine, uzayda nerede olduklarını söyleyecek titreşimli cihaza güvenmeye zorladı. Uzmanlaşmış eğitimleri nedeniyle bu grup diğerlerinden çok daha iyi performans gösterdi.
Vibrotaktörlerle eğitim alan grup, cihaza güvendiklerini söylese de yine de içsel ipuçlarıyla kollarında hissettikleri titreşimler arasında çatışma yaşadılar. Sonuç olarak, bir uzay aracının indirilmesi gibi yüksek basınçlı bir durumda içgüdüsel olarak ona güvenecek kadar cihaza hala güvenmiyorlardı. Vimal, “Bilişsel olarak bu cihazlara güvenmeniz, onlara güveneceğiniz anlamına gelmez çünkü onları kullanmak için içgüdüsel düzeyde kararları gerçekten hızlı vermeniz gerekir” dedi. “İnsan ve cihaz arasında içgüdüsel düzeyde, bilinçaltı bir bağlantı kurmanız gerekiyor.”
Eğitim programı çatışma hissini azaltmadı ancak katılımcıların bu duyguyu aşmasına olanak sağladı. Bu tür bir eğitim, astronotların, bir uzay aracının kalkışı ve yeniden girişi gibi yerçekimsel geçişler sırasında veya doğal yerçekimsel ipuçlarının uyum sağlayacağı Ay’ın veya Mars gibi başka bir gezegenin yüzeyine iniş sırasında vibrotaktörlerden daha iyi yararlanmalarına yardımcı olabilir. ağırlıksız bir durumda olmak.
Vimal, “Uzun süreli uçuşlardan sonra astronotlarda duruş bozukluğu oluyor, dengede zorluk yaşanıyor… çok sallanıyorlar” dedi. “Dengelemeleri zor çünkü yer çekimiyle başa çıkabilmek için neredeyse beyinlerinin bağlantılarını yeniden yapılandırmak zorundalar.” Astronotlar, vibrotaktörleri kullanarak, ay yüzeyine inerken uzay aracıyla neyin yukarıda neyin aşağıda olduğunu daha iyi anlayarak daha doğru manevralar gerçekleştirebilirler.
Deneylerinin bir sonraki aşamasında Vimal, başka bir dünyanın yüzeyinde olmayı simüle etmek için dönen cihaza ay ve Mars’ın yerçekimi seviyelerini de uygulayacak. “Bir sonraki makalemizde, bazı yerçekimsel ipuçlarının olacağı Mars ve Ay analogları yaratacağız” dedi. “Genel olarak, bir insanın duyusal güçlendirme cihazıyla tamamen bütünleşmiş hissetmesine hangi faktörlerin yol açtığını belirlemekle ilgileniyoruz.”
Hayatınızda daha fazla uzay uçuşu için bizi takip edin X (eski adıyla Twitter) ve Gizmodo’nun özel Uzay uçuşu sayfası.
