“Astronotların uzay görevlerine güvenli bir şekilde çıkabilmeleri için bağışıklık sistemlerinin nasıl etkilendiğini anlamamız gerekiyor.”
Ay ve Mars’a gelecek onlarca yıl için planlanan genişletilmiş misyonlarla insanlı uzay araştırmalarında yeni bir dönem yaklaşırken, bilim insanları uzayın astronotların bağışıklık sistemlerini nasıl etkileyebileceğini yakından inceliyorlar.
Corolink Enstitüsü’nden (İsveç) bir ekip, uzay yolcularının deneyimlediği mikro yerçekiminin T hücrelerini nasıl etkileyebileceğini inceledi. T hücresi, hastalıklarla mücadelede önemli bir rol oynayan bir beyaz kan hücresi olan bir tür lenfosittir.
Araştırmanın sonuçları, astronotların uzaydaki T hücrelerinde meydana gelen değişikliklerin Dünya’ya döndüklerinde neden devam ettiğini açıklamaya yardımcı olabilir. Uzun vadeli değişiklikler, T hücrelerinin daha az aktif hale gelmesine ve enfeksiyonlarla mücadelede daha az etkili olmasına neden olarak astronotları gizli virüslerle yeniden enfeksiyona karşı savunmasız bırakabilir.
Yani NASA halihazırda Ay ve hatta Mars misyonları da dahil olmak üzere geleceğe bakıyor. Artemis-3 misyonunun 2025 yılında Ay’a mürettebat göndermesi bekleniyor. Ajansa göre bu, insanları muhtemelen 2030’lu yıllarda Mars yüzeyine çıkaracak bir başarı.
“Astronotların güvenli bir şekilde uzay görevlerine çıkabilmeleri için bağışıklık sistemlerinin nasıl etkilendiğini anlamamız ve olumsuz değişikliklerle baş etmenin yollarını bulmaya çalışmamız gerekiyor. Corolink Enstitüsü Mikrobiyoloji, Tümörler ve Hücre Bölümü’nde çalışma lideri ve baş araştırmacı olan Lisa Westerberg, “Bağışıklık sisteminin önemli bir bileşeni olan T hücrelerine ağırlıksız ortama maruz kaldıklarında ne olduğunu inceleyebildik” dedi. Biyoloji.
Westerberg ve ekibi uzayda deney yapmak yerine uzay ortamının bir kısmını Dünya’ya geri getirdi. Vücudun ağırlıksız olduğunu düşünmesini sağlayan özel bir su yatağı kullandılar.
3 hafta süren deneye 8 sağlıklı gönüllü katıldı. Araştırmacılar gönüllülerin kanını farklı zaman aralıklarında analiz ettiler: deneyin başlamasından önce, deneyin başlamasından 7, 14 ve 21 gün sonra ve son olarak deney bittikten bir hafta sonra.
Deneklerin T hücrelerinin değiştiğini, esasen “gen ekspresyonunda”, yani genlerin açılıp kapanmasında değiştiğini buldular. Bu gen ifadesi, ağırlıksızlıktan 7 ve 14 gün sonra önemli ölçüde değişti, ancak en önemli değişiklikler 14 gün sonra meydana geldi.
T hücresi genlerinin de deney sırasında daha “olgunlaşmamış” olduğu, sanki henüz virüs veya başka hastalıklarla karşılaşmamış gibi davrandıkları ortaya çıktı. Ve bunun gelecekte sağlık açısından olumsuz sonuçları olabilir.
“T hücreleri, henüz bağışıklık sistemine yönelik saldırılarla karşılaşmamış sözde saf T hücrelerine benzemeye başlıyordu. Bu, aktif hale gelmelerinin daha uzun sürdüğü ve tümörler ve enfeksiyonlarla mücadelede daha az etkili oldukları anlamına gelebilir” dedi çalışmanın ortak yazarı Carlos Gallardo Dodd.
Bu çalışmada dikkat çekici bir şekilde, mikro yerçekimine 21 gün maruz kaldıktan sonra deneklerin T hücreleri ağırlıksızlığa uyum sağlıyormuş gibi görünüyordu ve hücrelerdeki gen ifadesi neredeyse normal seviyelere döndü. Ancak deneyin bitiminden 7 gün sonra, ağırlıksızlığın neden olduğu gen ifadesindeki bazı orijinal değişiklikler gerçekte geri döndü.
