Yeni keskin görüşlü uydu uzak yıldızları görecek, Webb teleskopuna yardımcı olacak

NASA’nın şimdiye kadar uzaya fırlatılan en güçlü teleskopu olan James Webb Uzay Teleskobu (JWST), yakında yeni bir “yardımcı” alacak – adını çok renkli bir deniz yaratığından alan küçük ama çevik bir uydu.

Geçen ay NASA, UV Görüntüleme ve Spektroskopi (MANTIS) ile Yakındaki Yıldızlardan İzleme Aktivitesi adı verilen 8,5 milyon dolarlık uzay görevini seçti. Bu CubeSat veya mini uydu, bir ekmek kızartma makinesi büyüklüğünde olacak ve Colorado Boulder Üniversitesi’ndeki Atmosfer ve Uzay Fiziği Laboratuvarı’nda (LASP) tasarlanacak ve inşa edilecek.

Takma adı, güçlü yumrukları ve daha da inanılmaz görme yeteneği ile tanınan bir kabuklu olan peygamber devesi karidesinden gelir. Tıpkı o deniz altı hayvanı gibi, MANTIS uzay aracı da gece gökyüzünü tüm ultraviyole ışık aralığında gözlemleyebilecek. Bu, aşırı ultraviyole (EUV) ışık adı verilen özellikle enerjik bir radyasyon biçimini içerir.

LASP’ta araştırma bilimcisi ve MANTIS misyonunun baş araştırmacısı Briana Indahl, “Yaklaşık 2001’den beri hiçbir uzay aracı güneş dışındaki yıldızlardan gelen tam EUV spektrumunu gözlemlemedi” dedi.

Uzay aracı, etkileyici vizyonunu, 2021’de fırlatılan Webb teleskopunun, Dünya’nın güneş sisteminin ötesindeki “ötegezegenlerin” atmosferlerini keşfetme görevinde yardımcı olmak için kullanacak. Indahl, MANTIS’in Dünya’dan düzinelerce ışıkyılı uzaklıkta yanan yıldızların uçucu fiziğini gözlemleyeceğini açıkladı. Araçtan elde edilen veriler, Webb’in dış gezegenlere ilişkin kendi gözlemlerini tamamlayacak ve bilim adamlarının bu dünyaları yaşanabilir kılıp kılmayacağına dair koşulları bir araya getirmelerine yardımcı olacak.

LASP’ta doçent ve bilim adamı olan Kevin France, “MANTIS’i JWST’yi takip edecek ve baktığı her yere bakacak, bu gezegenlerin yaşadığı yıldız ortamlarına ilişkin bu önemli bağlam parçasını dolduracak bir tür ultraviyole yardımcı olarak önerdik” dedi. MANTIS ekibi.

Indahl ve meslektaşları, 2026’da piyasaya sürülmesi planlanan ve veri toplamak için yaklaşık bir yıl harcayacak olan MANTIS üzerinde yakında çalışmaya başlayacak. İtalyan Uzay Ajansı ve Pennsylvania Eyalet Üniversitesi, görevdeki teknik ortaklardır.

Benzeri olmayan bir karides

Misyonun bilim ekibine liderlik eden David Wilson, MANTIS’in başarısının anahtarının aşırı ultraviyole radyasyona ineceğini söyledi.

Yıldızların bu radyasyonu güçlü ama genellikle kısa ömürlü patlamalarla fırlatabileceğini açıkladı. Bazı gezegenler bu koşullar altında pek iyi durumda olmayabilir.

Wilson, “Bu emisyonlar bir gezegenin atmosferinin tepesine çarptığında genişleyecek ve bir kısmı uzaya kaçabilir.” Dedi. “Yüksek bir EUV akışınız varsa, o gezegenin atmosferi hızla aşınabilir.”

Ancak bu radyasyonu ölçmek aşırı derecede zorlaşıyor. Bu tür bir ışığı görüntüleyen son uydu, NASA’nın 1992’den 2001’e kadar çalışan Extreme Ultraviolet Explorer uzay aracıydı.

Ancak MANTIS, küçük çerçevesine yerleştirilmiş iki yüksek teknolojili teleskop kullanarak bu eğilimi kırmaya çalışıyor. İlki, düşük enerjili ultraviyole radyasyonu gözlemleyecek. İkincisi, aşırı ultraviyole ışığı toplamak için daha önce hiç uzaya uçmayan bir tasarım kullanacak.

Wilson, “Pek çok yıldız için, aşırı ultraviyolede nasıl göründüklerini ilk kez göreceğiz” dedi.

Uzay aracı, LASP’ta aynı ekip tarafından tasarlanan diğer iki CubeSats teknolojisine dayanıyor: 2021’de başlatılan ve bugün hala veri toplayan Colorado Ultraviyole Geçiş Deneyi (CUTE) ve Yeniden İyonlaşma Test Yatağı Deneyi için Süpernova Kalıntıları ve Proksileri (SPRITE) , önümüzdeki yıl başlaması bekleniyor.

Indahl, küçük uyduyu yapmaya başlayacağı için heyecanlı. MANTIS fırlatıldığında, Webb teleskobu ile aynı yıldız sistemlerine yakınlaşacağını söyledi. Daha büyük uzay aracı bu sistemlerdeki gezegenleri gözlemlerken, MANTIS yıldızlarına bir göz atacak. Bilim adamları daha sonra, bu yıldızlardan gelen enerjinin yörüngedeki gezegenlerin atmosferlerini nasıl etkilediği arasında bağlantı kurabilirler; bu, bizimki gibi ama çok uzak dünyalar arayan araştırmacılar için bir darbe.

Indahl, “Bir dizi kütle ve yaş da dahil olmak üzere tüm farklı türlerdeki yıldızları gözlemleyeceğiz” dedi. “Yıldızlardan gelen bu UV ışık akışının gezegenlerin atmosferlerini ve hatta yaşanabilirliklerini nasıl etkilediğini anlamak istiyoruz.”