Fransız şarap imalathanesinde keşfedilen göktaşı krateri

Sayısız göktaşı geçmişte Dünya’ya çarptı ve gezegenimizin tarihini şekillendirdi. Örneğin göktaşlarının suyunun büyük bir bölümünü beraberinde getirdiği varsayılmaktadır. Dinozorların neslinin tükenmesi, çok büyük bir göktaşı çarpmasıyla da tetiklenmiş olabilir.

Bugün hala görülebilen göktaşı kraterleri nadirdir çünkü gök cisimlerinin izlerinin çoğu uzun zaman önce yeniden kaybolmuştur. Bu, levha tektoniği olarak bilinen yer kabuğundaki erozyon ve kayma süreçlerinden kaynaklanmaktadır.

“Earth Impact Database” dünya çapında sadece 190 krater listeliyor. Batı Avrupa’nın tamamında daha önce yalnızca üçü biliniyordu: Fransa’nın Aquitaine kentindeki Rochechouart, Swabian Alb ile Franken Jura arasındaki Nördlinger Ries ve Baden-Württemberg’deki Heidenheim yakınlarındaki Steinheim Havzası (her ikisi de Almanya’da). Bununla birlikte, milyonlarca yıllık erozyon sayesinde, meslekten olmayan kişiler için üç çarpma krateri bu şekilde pek tanınmaz.

Frankfurt Goethe Üniversitesi’nden jeolog ve kozmokimyacı Profesör Frank Brenker, yeni göktaşı kraterinin artık listeyi genişleteceğine inanıyor. Tatildeyken “Domaine du Météore” şaraphanesi dikkatini çekti. Üzüm bağlarından biri, yaklaşık 220 metre çapında ve 30 metre derinliğinde yuvarlak bir çöküntüde yatıyor ve mülk sahipleri, bunun bir göktaşının çarpma krateri olduğu şeklindeki bilimsel hipotezi – görünüşte uzun süredir çürütülmüş – şarapları için bir pazarlama şakası olarak kullanıyorlar.

Bu hipotez 1950’lerde birkaç jeolog tarafından öne sürülse de, birkaç yıl sonra ünlü meslektaşları tarafından reddedildi.

Frank Brenker, “Kraterler birçok şekilde oluşabilir ve göktaşı kraterleri gerçekten çok nadirdir. Ancak, bu çöküntünün nasıl oluşmuş olabileceğine dair diğer çeşitli yorumları jeolojik açıdan inandırıcı bulmadım.” Bu nedenle o ve eşi, Frankfurt Goethe Üniversitesi’ndeki laboratuvarlarda analiz için kaya örnekleri topladılar ve gerçekten de bir çarpma kraterinin ilk işaretlerini buldular.

Brenker şöyle diyor: “Mikroanaliz, şistlerden birindeki, genellikle yalnızca daha büyük bir mika yüzdesi içeren koyu renkli katmanların, kayanın öğütülmesi ve kırılmasıyla üretilen şok damarları olabileceğini gösterdi; bu da sırasıyla neden olmuş olabilir. bir etki.” Ayrıca, bir göktaşı çarpması sırasında da oluşabilen, bir tür “çimento” ile bir arada tutulan köşeli kaya enkazı olan breş kanıtı buldu.

Ertesi yıl Brenker, Frankfurt Goethe Üniversitesi’nde Uygulamalı Jeofizik Profesörü olan meslektaşı Andreas Junge’u ve beraberindeki bir grup öğrenciyi krateri ayrıntılı olarak incelemek için Güney Fransa’ya götürdü. Dünyanın manyetik alanının kraterde çevredeki alana göre biraz daha zayıf olduğunu keşfettiler. Bu, çarpma kraterleri için tipiktir, çünkü çarpma kayayı parçalar ve hatta eritir, bu da Dünya’nın manyetik alanına daha az katkıda bulunabilir.

Bir plakaya tutturulmuş güçlü mıknatısların yardımıyla, araştırmacılar ayrıca çapı bir milimetreye kadar olan küçük demir oksit kürecikleri de buldular. Bu tür küreler, diğer çarpma kraterlerinde zaten bulunmuştu. Daha sonraki laboratuvar analizleri, buradakilerin de nikel içeren demir içerdiğini ve krater ortamına özgü bir mineral çekirdeğini kapsadığını gösterdi. Buna ek olarak, araştırmacılar, göktaşının çarpması sırasında yüksek basınçla üretilen çok sayıda şok mikroelmas keşfettiler.

Frank Brenker şöyle açıklıyor: “Bu tür mikroküreler, ya göktaşının atmosferdeki aşınmasıyla ya da yalnızca çarpma anında, demir göktaşının büyük bir kısmının eriyip ardından havadaki oksijenle reaksiyona girmesiyle oluşur. Çarpma anında, malzeme uç noktasında parçalanır. Bu, daha düşük manyetik alan ve diğer jeolojik ve mineralojik buluntularla birlikte, neredeyse başka bir sonuca varmamıza izin vermiyor: buraya gerçekten bir göktaşı çarptı.”

Bu, krateri sıradan jeolojik insanlar için de çok heyecan verici kılıyor, diyor Brenker, çünkü “buradaki her ziyaretçi, böyle bir çarpmanın ardından açığa çıkan muazzam enerjileri burada deneyimleyebilir.”