Serbest düşen bir roketin dünyanın herhangi bir yerinde bir kişiyi öldürme olasılığı nedir? Yeni bir araştırmanın yazarlarına göre, uzay endüstrisindeki mevcut uygulamalar aynı kalırsa, önümüzdeki on yılda yaklaşık yüzde 10 şans var. kağıt dergide yayınlandı Doğa Astronomi.
Bu çok büyük bir risk olmasa da, tehdit dünyanın bazı bölgelerinde diğerlerinden çok daha büyük. Özellikle Türkiye’deki birçok ülke Analize göre, Küresel Güney’in bundan sorumlu olmasa da daha büyük bir uzay çöpü payıyla uğraşması muhtemel. Ve giderek artan sayıda uyduyu taşımak için uzaya roketler daha sık fırlatıldıkça, bu daha büyük bir sorun haline gelebilir.
Analizin baş yazarı ve British Columbia Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü’nde profesör olan Michael Byers, “İstatistiksel olarak düşük bir risk, ancak ihmal edilebilir değil ve artıyor – ve tamamen önlenebilir” diyor. “Öyleyse, zayiat risklerini ortadan kaldırmak için mevcut önlemleri almalı mıyız? Bence cevap evet olmalı” diyor.
Roketler kendilerini uzaya doğru iterken, tipik olarak ölü ağırlığı düşürürler – boş yakıt tankları ve artık fırlatma için kullanışlı olmayan motorlar içeren “aşamaları” veya roket gövdelerini atarlar. Bazı roketler yörüngeye ulaşmadan önce güçlendiriciler düşürür ve genellikle okyanusu biraz hassasiyetle hedefleyebilir (okyanusların Dünya yüzeyinin çoğunu kaplamasına yardımcı olur).
Bir roket zaten yörüngeye girdiyse, yeniden ateşlenebilen motorları kullanarak bu ekipmanı tekrar okyanusa güvenli bir şekilde Dünya’ya geri götürmek mümkündür. SpaceX, Falcon 9 roketinin tekrar kullanılabilir hale gelen parçalarıyla da ünlendi ve şirket ayrıca kurtaramadığı parçaların kontrollü yörüngeden çıkışlarını da gerçekleştiriyor.
Bu yeni makalenin odak noktası olan bazı roket aşamaları, fırlatmadan sonra yörüngede hala terk edilmiş durumda.
Bugüne kadar, atmosfere yeniden giren kontrolsüz bir roketten belgelenmiş bir ölüm olmadı. Ancak 2020’de Çin’in Long March 5B roketinden gelen 12 metre uzunluğunda bir boru ve diğer enkaz Fildişi Sahili’ndeki iki köye düştü.
Geçen yıl, yaklaşık 20 metrik ton ağırlığındaki 100 fit yüksekliğindeki bir Çin roket sahnesinin Dünya’ya geri düştüğünde başka bir tırnak yiyici oldu. Sonunda yolunun altındaki New York ve Madrid gibi şehirleri korkuttuktan sonra Hint Okyanusu’na düştü. Bu, Byers’ın, makalenin başka bir yazarı olan Victoria Üniversitesi’nden bir lisans öğrencisi olan oğlunun yardımıyla yürüttüğü araştırmanın kıvılcımıydı.
Byers ve meslektaşları, son 30 yıllık roket fırlatmalarına baktıklarında, Jakarta, Endonezya, Mexico City, Meksika ve Lagos, Nijerya’nın üstlerindeki atmosfere kontrolsüz bir roket gövdesinin yeniden girmesinin Washington’dakinden en az üç kat daha olası olduğunu buldular. , DC ve ABD’de New York.
“Bireysel düzeyde risk gerçekten çok küçük… [but] 30 derece kuzey enleminde yoğun nüfuslu bir şehirde yaşıyorsanız, bu sizin için daha fazla endişe kaynağı olmalı,” dedi Byers. Bunun nedeni, kontrolsüz yeniden girişlerden gelen enkazın çoğunun, Dünya’nın ekvatorunu kabaca takip eden ve bir uydunun Dünya’nın dönüşüne uymasını sağlayan jeosenkron yörüngeye yükleri fırlatan roketlerden gelmesidir. Byers’a göre, ekvatorun yaklaşık 30 derece kuzeyinde, bu enlemdeki nüfus yoğunluğu nedeniyle “önemli ölçüde artan risk” de var.
Hükümetler değişiklikleri zorunlu kılarsa ve uzay endüstrisi ek maliyetleri üstlenmeye istekliyse, bu risk ortadan kalkabilir. Yeni yayınlanan makale, daha önce klimalarda ve buzdolaplarında soğutucu olarak kullanılan ozon tabakasına zarar veren maddelerin çoğunu aşamalı olarak kaldıran 1987 Montreal Protokolü gibi örnek teşkil edebilecek uluslararası anlaşmalara işaret ediyor. Bu, daha küçük yükleri taşımak anlamına gelebilir, böylece atılan bir roket aşamasını güvenli bir şekilde Dünya’ya geri götürmek için yeterli yakıt kalır. Neyse ki, endüstri şimdiden uyum sağlamaya başlamış gibi görünüyor.
“Mevcut yaygın uygulama hala devam ediyor, ‘Ah, peki, bu çok kötü. Roket sahnesini jeotransfer yörüngesinde bırakacağız ve kontrolsüz bir şekilde tekrar girmesini sağlayacağız.’ Harvard’da astrofizikçi olan Jonathan McDowell, bu durum özellikle ABD’de değişmeye başlıyor” diyor. Uzay Kuvvetleri, örneğin, şimdi fırlatma sağlayıcılarının roket aşamalarını yörüngeden çıkarmalarını gerektirir. Ve SpaceX, tamamen yeniden kullanılabilir olması beklenen Starship adlı yeni nesil bir roket tasarlıyor.
“Havacılıkla ilgili genel uygulama, güvenliği en üst düzeye çıkarmaktır. Byers, “Aynı yaklaşımın uzay fırlatmalarına da uygulanması gerektiğine inanıyoruz” diyor. Bu nedenle, serbest düşen bir roketin parçalarının herhangi birinin kafasına düşmesi pek olası olmasa da, Byers, uzay uçuşunu olabildiğince güvenli hale getirmek için yapılabilecek daha çok şey olduğunu düşünüyor.
