12 Mayıs 2022 tarihi, kozmos araştırmalarının tarihine damgasını vuracak. Gökbilimciler, galaksimiz Samanyolu’nun merkezindeki süper kütleli kara delik olan Sagittarius A*’nın ilk görüntüsünü ortaya çıkardılar.
Bilimsel bir başarı
Bu tarihi görüntü, beş yıllık astronomik çalışmanın sonucudur. Dünyanın dört bir yanından 300’den fazla araştırmacı, görüntüyü oluşturmak için gereken verileri toplamak için birlikte çalıştı. Verilerine, dünya çapında bulunan ve Event Horizon Telescope (EHT) adı verilen gezegensel bir radyo teleskop ağı aracılığıyla erişebildiler.
Araştırmacılar atıkları ilaca dönüştürüyor
Görüntü, altı eşzamanlı basın toplantısında ortaya çıktı ve bize galaksimizin merkezinde, Dünya’dan 27.000 ışıkyılı uzaklıkta bulunan canavara bir bakış attı. Bilim adamlarının derslerinde açıkladıkları gibi, bu, Ay’ın yüzeyindeki hilal büyüklüğündeki bir nesneyi Dünya’dan gözlemlemeye eşdeğerdir.
Elbette görüntü kara deliğin kendisini göstermiyor; hiçbir ışık kaçamaz, bu da onu görünmez kılar. Bunun yerine, EHT ışığı radyo dalgaları olarak görebiliyor ve bu dalgaları olay ufkunun kenarı etrafında dönen sıcak gazlardan yakalayabiliyor, dönüşü olmayan yer ve bundan daha fazla hiçbir şey kara delikten kaçamaz. İkincisi, gaz bulutları, asteroitler ve hatta çok yakına yaklaşabilecek ve yerçekimi kuvvetleri tarafından parçalanabilecek yıldızlar olsun, yakın çevresinde bulunan maddeyle beslenir.
Bir kara deliğe düşen gaz, toz ve hatta sivri uçlu yıldızlar, dönen bir elektromanyetik alan akımında milyonlarca dereceye kadar ısıtılır; Bu malzemenin bir kısmı kara deliğe düşer, ancak bir kısmı muazzam basınçlar ve manyetik alanlar tarafından fırlatılır.
Bu bir kara deliğin ilk görüntüsü değil
Olağanüstü olduğu kadar, bu görüntü bir kara deliğin ilk görüntüsü değil. 2019’da EHT, gerçekten de M87 galaksisinin merkezinde yer alan süper kütleli bir kara delik olan M87*’nin bir görüntüsünü yakalayabildi. Ancak Yay A*’nın görüntüsü bize M87*’den çok daha yakın olmasına rağmen elde edilmesi daha karmaşıktı.
Bunun nedeni, Sagittarius A*’yı çevreleyen gazın, çok daha büyük olan M87* yörüngesindeki gazın gün veya haftalara kıyasla bir yörüngeyi sadece dakikalar içinde tamamlaması ve bunun sonucunda parlaklıkta hızlı bir değişime yol açmasıdır. MIT Teknoloji İncelemesi. Araştırma ekibi, bu fenomenin yakalanmasını ” kuyruğunu hızla kovalayan bir köpeğin net bir fotoğrafını çekme girişimi “.
Çünkü gözlenen iki kara delik süper kütleli ise kesinlikle aynı boyutta değiller. Yay A*, yaklaşık olarak Merkür’ün Güneş etrafındaki yörüngesidir ve kütlesi yıldızımızın 4 milyon katıdır. M87*, 6,5 milyar güneş kütlesine eşittir. Gruptan bir araştırmacı, iki kara deliği karşılaştırmak için basın toplantısında, Yay A* bir çörek olsaydı, M87*’nin Münih’teki Allianz Arena gibi bir futbol stadyumu büyüklüğünde olacağını söyledi.
Süper kütleli kara delik M87*’nin 2019’da çekilen ve Güneş’in 4,5 milyar katına eşdeğer kütleye sahip bir canavarı gösteren görüntüsü. Resim: EHT İşbirliği
Einstein’ın genel göreliliği bir kez daha doğrulandı
Bilimsel bir bakış açısından, araştırmacıların duyurusu muhteşem. Kara deliklerin varlığı, Albert Einstein’ın genel görelilik teorisinde yaptığı hesaplamalarla tahmin edildi. İkincisi, uzay-zamanın titreyebileceği, bükülebileceği, yırtılabileceği, genişleyebileceği, girdap oluşturabileceği ve hatta yerçekimi o kadar güçlü ki hiçbir şeyin, hatta ışığın bile ondan kaçamayacağı bir kara delikte sonsuza dek kaybolabileceği yeni bir kozmos anlayışını tanımladı.
Bu teori Einstein’a o kadar çılgınca geldi ki inanmadı ve bir hata yaptığına ikna oldu. Şimdi ikisi galaksilerin merkezinde ölümsüzleştirildi; bu, bilim insanının hesaplamalarına neden oluyor ve hemen hemen tüm galaksilerin merkezlerinde süper kütleli bir kara delik barındırdığını tahmin eden bilim adamlarının tezini doğruluyor. Ayrıca, araştırmacılar tarafından birçok destekleyici kanıtla birlikte Yay A*’nın varlığı varsayılırsa; şimdi onaylandı.
Gökbilimciler, boyut ve şekil olarak tamamen farklı iki galaksinin ortasında bulunan iki kara delik arasındaki benzerlikten de etkilendiler. Bir hatırlatma olarak, Samanyolu’nda birçok kara delik vardır, ancak bunlar genellikle kendi üzerlerine çöken ölü yıldızların kalıntılarıdır. Öte yandan, süper kütleli kara delikler inanılmaz derecede büyük nesnelerdir, o kadar ki bilim adamları oraya nasıl geldiklerini bilmiyorlar.
Bu büyüleyici yıldızlar hakkında, nasıl oluştukları ve neden galaksilerin merkezinde oldukları ve galaksileri oluşturan yıldızların etraflarında dolanmalarına neden oldukları da dahil olmak üzere, çözmemiz gereken pek çok gizem var (evet, Güneş, Yay A*’nın etrafında dönüyor. Dünya, Güneş’in etrafında döner). Event Horizon Teleskobu sayesinde önümüzdeki yılların Evrendeki en esrarengiz nesnelerle ilgili keşifler açısından zengin olacağı kesin.
