Seattle Şehir Konseyi, Salı günü yeni veri merkezlerine bir yıllık moratoryum getirilip getirilmeyeceği konusunda oylama yapacak. Bu karar, şehirde birkaç şirketin beş büyük veri merkezi kurma önerisinde bulunmasından sadece iki ay sonra geliyor. Moratoryumun en güçlü destekçilerinden biri, şehirdeki en büyük teknoloji şirketi Amazon’un mevcut çalışanları oldu. Geçtiğimiz hafta, bu işçilerin bir kısmı, politika lehine ifade vermek için toplandı.
Veri merkezleri, su tüketimi, yerel elektrik fiyatları ve gürültü gibi endişeler nedeniyle ülke genelinde protestolara yol açtı. Seattle ve çevresindeki King County’de bu konu ise kritik bir aşamaya gelmiş durumda. Eğer şehir konseyi 9 Haziran’da moratoryum lehine oy kullanırsa, Seattle’daki yeni büyük ölçekli veri merkezi projeleri bir yıl süreyle ertelenecek ve bu süre zarfında şehir, yasaların nasıl şekilleneceğini değerlendirebilecek.
İki şehir konseyi toplantısında, sakinler bu harekete büyük bir destek verdiler; mühendisler, yazılım geliştiricileri ve diğer sektör içindekilerin de bulunduğu birçok kişi, bu durumu destekledi. Amazon’un kıdemli yazılım mühendislerinden Liesl Wigand, “Görevimde, maliyeti ne olursa olsun yapay zeka geliştirmelerinin sonuçlarını görüyorum” dedi. “Büyük sorun, yapay zekanın her sorunu çözeceği inancı, bunun getirdiği maliyetleri göz ardı ediyor. Bu kültür teknoloji sektöründe yaygın.”
Wigand aynı zamanda iklim krizine karşı mücadele eden Amazon Çalışanları İklim Adaleti grubunun bir üyesi. Geçtiğimiz yıl, 1000’den fazla Amazon çalışanı, Amazon’un “iklim hedeflerini bir kenara bırakıp yapay zeka inşa etme” konusundaki eleştirisini dile getiren bir açık mektubu imzaladı. Gruba üye olan eski bir Amazon yazılım mühendisi Sarah Tracy, moratoryum gibi bir fırsatı dört gözle beklediklerini belirtti.
Seattle’da önerilen yeni veri merkezleri, isimleri gizli tutulan dört şirket tarafından önerildi ve bu merkezlerin toplam elektrik talebi, Seattle’ın günlük ortalama elektrik tüketiminin yaklaşık üçte birine denk gelen 369 megawatta ulaşacak. Bu durum, mevcut 30 veri merkezinin tükettiği enerjinin on katı kadar bir büyüme anlamına geliyor.
Wigand, yasal olarak çalışanların işverene karşı siyasi görüşlerini ifade etmeleri durumunda korunmalarının gurur verici olduğunu söyleyerek, yasama organını Seattle’daki veri merkezlerinin düzenlenmesini sağlamak için harekete geçmeye çağırdı. O ve diğer teknoloji çalışanları, sorumlu bir şekilde inşa edilen veri merkezlerine dair örnekler gördüklerini, bunların iklimden korunma ve yapay zeka güvenliği gibi korunma yöntemlerine sahip olduğunu belirtti. Ancak Seattle, teknoloji şirketlerini bu standartlara tabi tutmuyor. “Büyük Teknoloji’nin Seattle’ı yakmasına izin vermeyelim” dedi.
Önerilen acil moratoryum, veri merkezlerinin şehir altyapısı, hizmet fiyatları, su ve arazi kullanımı, istihdam ve kamu sağlığı üzerindeki etkileri hakkında daha fazla araştırma talep eden bir çözümle birlikte geliyor. Ancak bazılarına göre plan yetersiz. Yerel haber kaynaklarına göre, Seattle’da yeni bir veri merkezi için tüm belgeler, moratoryum oylamasından önce sunulursa, inşaata devam edilebiliyor.
Amazon yazılım mühendisi Patrick Schloesser, komiteden geliştiricilerin gizli anlaşmalar ve sahte şirketler arkasına saklanmamalarını talep etmesini istedi. Her geliştiricinin alanın elektrik şebekesine yüzde 100 ek yenilenebilir enerji sağlaması gerektiğini ve işten çıkarmalar gerçekleştirdiklerinde vergilendirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, şehirle ilişki içerisinde olacak işçi liderliğindeki güvenlik komiteleri kurulmasını talep etti.
Farklı bir Parklar ve Şehir Aydınlatma komitesi toplantısında, Darius Irani, şirketlerin ayrıca ek enerji iletimi ve depolama kapasitesi sağlamasını ve su ile elektrik kullanımına dair halk raporlaması yapmasını istedi. “Bu şirketlerin kendilerini düzenlemeye güvenemeyiz — Seattle, yeni veri merkezlerinin nasıl inşa edileceği konusunda şartları belirlemeli” dedi.
Diğer birçok kişi de moratoryumu destekleyen görüşlerini ifade etti. Yine bazıları, yapay zeka nedeniyle işlerini kaybettiklerini vurguladı. Bir katılımcı, Seattle’daki konut fiyatları krizini vurguladı ve 2024’ten bu yana yerel halk arasında evsizlik de önemli ölçüde artarken, diğerleri veri merkezlerinin elektrik faturalarındaki artışı gündeme getirdi.
Protesto edenlerden bazıları, yapay zeka endüstrisine yönelik daha geniş bir tepkiye de işaret etti. Bir katılımcı, bir startup’ta yapay zeka üzerinde çalıştığını belirtti ve “Veri merkezlerinin çoğunluğu şirketlere fayda sağlıyor ve yapay zeka konusunda bunun bizim için çok fazla fayda sağlayacağını düşünmüyorum” dedi. Diğer bir katılımcı ise yapay zekanın “daha fazla megawatta değil, daha fazla mega çözünürlüğe ihtiyacı var” şeklinde yorumda bulundu.
Bazı kişiler ise hayal kırıklığını dile getirdi. “Eğer bir yıl önce bana bir veri merkezi moratoryumunu destekleyip desteklemediğimi sorsaydınız, hayır derdim” dedi. “O zaman teknoloji şirketleri bize, bunu yenilenebilir enerjiyle yöneteceklerini ve kapalı döngü soğutma sistemleri kullanacaklarını söylediler. Ama bunu yapmadılar.”
Anonim kalmayı isteyen eski bir Amazon yazılım mühendisi ise, şirketlerin verileri yorumlamadan inşa etmeye “tahammüllü bir şekilde ilerlediklerini” ifade etti.
“Burada bir duraklama fırsatımız var, moratoryumu kullanarak ‘Tamam, bu teknoloji ile yaşayacaksak, nasıl yapabiliriz ki altyapı ve teknoloji insanlara fayda sağlasın, sadece birkaç teknoloji milyarderinin elinde servet biriktirmesin?’” dedi eski çalışan.
Muhalefetin büyüklüğüne rağmen, moratoryumun destekçileri güçsüz değiller. Tekil veri merkezi planları, yerel protestolar sonucunda iptal edildi veya küçültüldü ve moratoryumlar tüm hükümet seviyelerinde önerildi. New York eyalet yasama meclisi, yeni büyük ölçekli veri merkezlerine bir yıllık yasak konusunda oy kullandı ve bu şu anda valinin masasına geçmiş durumda.
Schloesser, Amazon’un bu yıl 200 milyar dolar, Microsoft’un ise 190 milyar dolar sermaye harcayacağını belirtti. Bunun büyük bölümü yapay zeka ve veri merkezleri için ayrılmış durumda. Aynı zamanda, Amazon’un son sekiz ayda kurumsal ofislerinde 30,000 çalışanı işten çıkardığını ifade etti.
“Büyük Teknoloji’nin mümkün olduğunca fazla hesaplama kapasitesi inşa etme konusunda çaresiz olduğunu gösteriyor” diyen Schloesser, “Bu çaresizlik, şehrimize avantaj sağlıyor” değerlendirmesini yaptı.
