Pensilvanya Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi tarafından geliştirilen yeni uzay teleskopu BlackCAT (Kara Delik Kodlu Açıklık Teleskobu), bu yılın başında fırlatılmaya hazırlanıyor. Bu yenilikçi proje, aynı kozmik olaylardan elde edilen yerçekimsel dalgaların ve elektromanyetik radyasyonun gözlemlerini birleştirerek çok modlu astronomi alanında yeni olasılıklar açacak.
BlackCAT’in, tasarım ömrünün üzerinde on yıl geçmiş olan eskimiş Swift ve Fermi uzay teleskoplarının yerini alması amaçlanıyor. Yeni teleskop, haftada bir kez olayları kaydetme kapasitesine sahip yeni yerçekimsel dalga dedektörlerinin yakında çalışmaya başlayacağı gerçeğinin ışığında özellikle önemlidir.
2019’da önerilen BlackCAT görev konsepti, 6U küp uydu formatında uygulanıyor ve “yumuşak” X-ışını radyasyonunu tespit etmede uzmanlaşıyor. Bu tür radyasyonun enerjisi, “sert” X ışınlarına kıyasla daha düşük olmasına rağmen, tespit edilmesi daha kolaydır ve uzaydaki bir sinyalin kaynağının daha doğru bir şekilde belirlenmesini mümkün kılar.
Teleskop iki temel cihazla donatılmıştır: Speedster-EXD adı verilen dört CMOS X-ışını kamerası dizisi ve kodlanmış bir açıklık maskesi. Yalnızca 2,2 cm²’lik kompakt boyutlarına rağmen kameralar 550×550 piksel çözünürlükte görüntüler üretebilmektedir. Teleskoba adının bir kısmını veren kodlu açıklık maskesi, dedektör üzerinde gölge deseni oluşturan “açık” ve “kapalı” alanlardan oluşan özel bir desene sahip bir plakadır. Özel yazılım daha sonra orijinal görüntüyü bu desene göre yeniden oluşturur.
NASA, 2021’de 5,8 milyon dolar fon ayırarak projenin potansiyeline övgüde bulundu. Dedektör, Clyde Space tarafından üretilen ve gerekli güç, kontrol ve yönlendirme sistemlerini sağlayan standart bir 6U platform üzerine kurulacak.
Pensilvanya Üniversitesi araştırma ekibi şu anda aracın fırlatma aracına entegre edilmesine yönelik hazırlıkları tamamlıyor. BlackCAT, nispeten düşük maliyetli ancak son derece uzmanlaşmış CubeSat görevlerinin X-ışını astronomisinin gelişimine ne kadar önemli katkılar sağlayabileceğini gösteriyor.
