Gök Biliminde Esrarengiz Bir Olay: Zombie Uydu Relay-2
Avustralya’daki bilim insanları, bir yıl kadar önce, gökyüzünden gelen güçlü bir elektromanyetik radyasyon dalgası yakaladılar. Bu dalga o kadar güçlüydü ki, diğer tüm sinyalleri gölgede bıraktı. Ancak, kaynağı bilinmiyordu. Veri analizi yapıldıktan sonra ekip, bu sinyalin uzak bir gök cismi yerine, amacı kalmamış bir “zombi uydu”dan geldiğini keşfetti.
Nasa’nın Relay-2 Uydu Tarihi
NASA’nın Relay-2 uydusu 21 Ocak 1964 tarihinde, bir önceki uydusu Relay-1 ‘in fırlatılmasından iki yıl sonra uzaya gönderildi. Her iki uydu da deneme aşamasındaki iletişim uydularıydı ve Van Allen radyasyon kuşakları olarak bilinen sıkışmış radyasyon kuşaklarını haritalamak amacıyla deneyler taşıyordu. Relay-2, 9 Haziran 1967’ye kadar çalışmaya devam etti, ancak iki transponderının arızalanmasının ardından bir daha haber alınamadı. Yaklaşık 60 yıl sonra, tekrar ortaya çıkarak kısa bir sinyal gönderdi.
Gizemli Hızlı Radyo Patlaması (FRB)
13 Haziran 2024’te, Avustralya’nın Square Kilometer Array Pathfinder teleskobu, 30 nanosaniyeden daha kısa süren gizemli bir hızlı radyo patlaması (FRB) tespit etti. Curtin Üniversitesi’nden araştırmacı Clancy James, bu olayla ilgili olarak “Hepimiz heyecanlandık, belki yeni bir pulsar ya da başka bir nesne keşfettik diye düşündük.” dedi. “Bu, gökyüzündeki diğer tüm sinyalleri büyük ölçüde gölgede bırakan fazla güçlü bir radyo dalgasıydı.”
Gizemin Çözülmesi
Bilim insanları başlangıçta, sinyalin uzaktaki bir nesneden geldiğini varsaydılar; ancak daha derin analizler, büyük ölçüde ölü olan Relay-2’nin bu gizemli sinyalin suçlusu olduğunu ortaya koydu. Bu bilgiler, arXiv adlı ön yayın sitesinde yayımlanan bir makaleye dayanmaktadır.
FRB’lerin Gücü
Hızlı radyo patlamaları, genellikle derin uzaydan gelen, çok kısa süreli güçlü radyo dalgalarıdır. Bu kısa süre çizgisinde, FRB’ler, tüm bir galaksiyi gölgede bırakacak kadar enerji yayabilirler. Haziran 2024’te tespit edilen FRB, özellikle güçlüydü ve o esnada NASA uydu, tam da onun üzerinde uçuyordu. Ayrıca, sinyal alışılmadık derecede net ve belirgindi.
Relay-2’nin Ani Sinyali Neden Üretti?
Relay-2’nin neden bu sinyali aniden yaydığı ise bir sır. Tespiti gerçekleştiren bilim insanları, uydunun yıllar boyunca elektrik biriktirmiş olabileceğini ve ardından bunu tek bir güçlü dalgada boşaltmış olabileceğini düşünüyor. Diğer bir olasılık ise, Relay-2’nin küçük bir meteorit ya da başka bir cisme çarpmış olması; bu durumda, küçük bir plazma bulutunun açığa çıkmasında etkili olabilir.
Uzayda Artan Hatalı Uydular
İhtiyacı olmayan pek çok uydunun uzayda dağınık olarak dolandığı göz önüne alındığında, bilim insanlarının gelecekte hangi sinyallerin gerçekten gökyüzünden geldiğini belirlemeleri daha da zorlaşacak. Uzayda dönen bu gibi uydu kalıntıları ve farklı patlama sesleri, bilimin ne kadar karmaşık olduğunu ve her yeni keşif ile birlikte gizemlerin de çoğaldığını gösteriyor.
