Bazı oyunlar sonsuza kadar sizinle kalır ama ne yazık ki en sevdiğimiz oyunlar için bile zaman durmuyor. Nostalji bir yana, 1990’ların sevilen klasiğinin yeni oyuncuların gözünde korkunç derecede eskimiş olması ihtimali var. “Tıpkı sevdiğiniz bu oyun gibi harika, ama çok daha kötü görünüyor ve çalışıyor!” temelinde tüm kalbinizle bir şey tavsiye etmek zordur. İnsanlar modası geçmiş bir kullanıcı arayüzünde hayatları için savaşırken onun dehasını göremiyorlar ve şimdi kendinizi yaşlı hissediyorsunuz.
Tek umudumuz remake ya da remaster. Bu kusursuz değil, oyunla ilgili sevdiğiniz her şeyi kaldırmış olabilirler. Veya satış rakamları berbat olabilir. Ya da eskisi gibi vurmuyor. Bu kaderi önlemek için, yeniden yapımın doğru zamanlamaya ve koşullara ihtiyacı var: onu değerli kılacak yeterli sayıda yaşlı hayrana, bunu hakkıyla yapabilecek bir geliştiriciye ve son olarak genel nüfusu bu tür bir oyun için harekete geçirecek zamanın ruhuna uygun bir değişime. Bu da beni asıl konuya getiriyor: Planescape: Torment’in yeniden yapımına hazırız; tam burada, tam şimdi, 25. yıl dönümünün hemen ardından.
Planescape: Eziyet pek çok şeydir. Görünüşte, Advanced Dungeons & Dragons senaryo ayarı Planescape’i temel alan tek oyunculu bir RPG’dir. Ortam, her zamanki yüksek fanteziden farklıdır – hepsi yüksek kuleli kaleler ve elf prensesleri değildir – ve bol miktarda cesaret ve sınıf bilincinin de dahil olduğu, karmaşık felsefeler ve ahlaki uyumlardan oluşan bir dünya sunar.
Oyuncu, Morg’da taş bir levha üzerinde, ölümden dirilmiş gibi görünen yaralı bir vücut olarak uyanır. Hemen, uçan, esprili bir kafatası ve oyuncunun sırtındaki dövmeleri okuyan ilk arkadaşları olan Morte ile tanışırlar. Çok fazla bilgi vermiyorlar, sadece ölümsüz olduğunuzu, belirli bir adamın izini sürmeniz gerektiğini ve günlüğünüzü bulmanız gerektiğini söylüyorlar. Bunların hiçbiri sana mantıklı gelmiyor. Sen İsimsiz Olan’sın ve neler olup bittiğini öğrenmelisin.
Buradan, çoğu suç içeren hareketli bir faaliyet kovanı olan Sigil şehrini keşfedeceksiniz. Gruplara katılmak, müttefikler edinmek veya herkesi kızdırıp evi temizlemekte özgürsünüz. Ahlak sistemi geleneksel iyi seçenek/kötü seçenekten çok daha karmaşıktır; genellikle bir sorunu çözmenin birden fazla yolu vardır; bazıları kendi kendine hizmet eder, bazıları ihtiyatlıdır. İsimsiz Olan her öldüğünde, Morg’da son oyunun anılarının bozulmadan uyanmasıyla uyanır. Ölüm kesinlikle bir son değildir ve eğer hayatta kalsaydınız ve sağlıklı kalsaydınız çok daha fazlasını ortaya çıkarabilir.
Planescape: Torment, 1999’un en iyi üç oyunundan (Computer World Gaming ve Gamespot’tan Yılın RPG’si ve IGN’den Yılın Oyunu) ve PC Gamer’ın Tüm Zamanların En İyi RPG’si unvanına kadar birçok ödül kazandı. 2015’te. İnsanlar Uçaklarda oynamayı bırakamıyor; oyun 250’den fazla Steam kazandı yorumlar yalnızca son 12 ayda, birçoğu ilk kez aşık olduklarını iddia ediyor.
Bu istikrarlı ilginin yavaş yavaş yanması, son oyun trendleriyle birleştiğinde, bir süredir durumun böyle olacağını umduğum şeyi doğruladı: Uygun bir Planescape: Torment yeniden yapımına hazırız. İnsanların Baldur’s Gate 3 için çılgına döndüğünü söylemek yanlış olmaz ve Planescape: Torment tamamen farklı bir kafatasları torbası olmasına rağmen yine de aynı temel hissi taşıyor. Arkadaşlar topluyorsunuz, çok sayıda yan görevle açık(vari) bir dünyayı keşfediyorsunuz, bir ahlak sistemi var, bazı klasik D&D bilgisi var ve dünyayla çok benzer bir şekilde etkileşime giriyorsunuz. İki oyunun iç içe geçmiş bir geçmişi var; ilk Baldur’s Gate oyunları, Planescape: Torment ile birlikte BioWare’in Infinity Engine’inde Black Isle Studios tarafından yapılıyordu.
Ayrıca klasik D&D donanımlarından uzaklaşan ve oyuncuları kahramanın hikayesinin derinliklerine sürükleyen, uzun lafın kısası, bilgi ağırlıklı bir RPG olan Disco Elysium’un kalıcı mirasını ve söndürülemez yürek ateşini de gördük. Konu ve stil açısından Disco Elysium, belki de Planescape: Torment’in kuzenidir. Her iki oyun da zekayı ve ezoterik sosyolojik yorumu, yaratıcı problem çözmeyi ve düzeltilemez olanın kefaretini savunur. Her ikisi de komik taklit ile sert duygusal balyoz arasında çılgınca gidip geliyor ve bu lanet şey bittiğinde oyuncunun kendini mahrum hissetmesine neden oluyor.
Bu iki oyun arasında insanların daha fazlasına iştahı olduğu açık. Oyuncular bir BG3 oyununu daha tamamlarken internetteki forumlar “sırada ne oynamalıyım” sorularıyla dolu. Cevaplar kaçınılmaz olarak bu kayıp ruhları Planescape: Özürler ve mazeretlerle dolu coşkulu paragraflarda eziyet oynamaya yönlendiriyor ve modern bir oyuncu tarafından deneyimlendiğinde oyunun sarsıntısından yakınıyor.
Ve Baldur’s Gate 3’ün geliştiricileri Larian, bence yeniden yapım için çok uygun olurdu. Baldur’s Gate’i güzel bir şekilde tercüme ettiler, gerektiğinde boyut ve ağırlık eklediler, dünyayı ve insanlarını detaylandırdılar, ancak önceki oyunların temel değerlerini ve hislerini korudular. Orijinal Planescape: Torment ekibinin çoğu birkaç yıl önce Black Isle’dan taşınmış olduğundan Obsidian Entertainment da en iyi yarışmacılardan biri olacaktı.
Bu oyunu kim geliştirirse geliştirsin, Planescape: Torment’ı bu kadar çok insan için bu kadar temel bir klasik haline getiren şeyin ne olduğunu bilmesi gerekir. Mutlaka D&D veya CRPG hayranı bile olmayan insanlar. D&D ayarı ve temel motorun yanı sıra oyun, Baldur’s Gate’ten çok Disco Elysium’a benziyor ve her şeyden önce bir anlatı oyunu olarak ele alınması gerekiyor.
BG3’te karakteriniz neredeyse endişelerinizin en küçüğüdür. Gerçekten önemli olan partinizle olan ilişkileriniz, dünya üzerindeki etkiniz ve sizden daha büyük güçler arasındaki mücadeledir. Planescape: Eziyet farklıdır. Kendinizden ve çevrenizden tamamen habersiz bir şekilde uyanıyorsunuz ve oyunu kimliğinizle ve zaten kişisel olarak yaptığınız ancak unuttuğunuz şeylerle boğuşarak geçiriyorsunuz (Harry DuBois, kimse var mı?). İnsanlar seni hatırlıyor, seni takip ediyorlar, hatta senden nefret bile edebilirler ama senin İsimsiz olanla aynı ağırlığa sahip değiller.
Bu, Sigil’in yoldaşlarının veya vatandaşlarının tek boyutlu hissettikleri anlamına gelmiyor. Tam tersi. Size katılan gezginlerin ayrıntılı karakter modelleri, geçmiş hikayeleri ve inançları var, ayrıca bitmek bilmeyen espriler ve tuhaflıklar da var. Haritadaki insanların (veya yaratıkların) her birinin şehirde kendi yolları vardır, bazıları size benzersiz hikayeler veya ipuçları anlatır ve birçoğu ayrı ayrı adlandırılır ve bir yan görev taşır. Mühür, mazlum sakinleri için hem hapishane hem de geçit görevi gören, dağınık ve sürekli değişen bir şehir gibi hissediyor.
Planescape: Torment’in diyaloğu ve dünya inşasında siyaset ve felsefe günün gündemidir. Her zamanki D&D ahlak uyumlarının yanı sıra, İsimsiz Olan aynı zamanda Sigil içindeki siyasi gruplara katılma şansına da sahip ve dikkat çeken bir birey olarak dünyaya damgasını vuruyor. Biraz modern sihirle, bu etkileşimler ve seçimler çok daha derinlere inerek tamamen yeni nesil oyuncuların karmaşık ihtiyaçlarını karşılayabilir. Planescape: Torment’in tüm parlaklığı ve ince detayları 1999’da yaratıldı, 25 yıl sonra onunla neler yapabileceğimizi hayal edin.
Şu ana kadar bize en yakın olanı Torment: Tides of Numenera’ydı, harika bir oyun ama aynı kaşıntıyı pek de kaşındırmıyor. Ekip haklı olarak Planescape: Torment’in devam filminden kaçındı, çünkü kapanış jeneriğine göre The Nameless One’ın yolculuğu iyi ve gerçek anlamda tamamlandı. Ancak yeniden yapım, hikayenin bütünlüğünden ödün vermeden, olduğundan çok daha fazla sevgiyi hak eden bir oyuna yeniden dalmamıza olanak tanır.
Kuşkusuz, mücadelenin çok fazla dikkat gerektirmesi gerekir. BG3 gibi savaş odaklı bir oyun değil ve daha diplomatik bir seçenek uğruna pek çok kavgadan kaçınılabilir, ancak Planescape: Torment’in hâlâ dövüşlerden payına düşeni var. İster arka sokak haydutları sizi bir barın dışında kovalıyor olsun, ister yanlışlıkla bir iblisle el ele tutuşmaya başlıyor olun, nasıl yumruk atacağınızı bilmeniz gerekir. Oyunun bu kısmı oldukça hantaldı ve bilgili oyuncular, Morte’un ateş çekme ve arkadan saldırma konusundaki Litany of Curses yeteneğini sık sık spamlerdi. Oyuncuları düşünceli bir mücadele katılımı için ödüllendirmenin bir yolu, yalnızca oyunun oynanabilirliğini artırmaya hizmet edecektir.
Planescape: Torment, bazı kısımlarıyla başa çıkmak zor olsa da, kendi zamanına göre muhteşemdi. Black Isle, hayatta ikinci bir şans görmeyi hak eden hareketli arka planlar ve aşırı ayrıntılı alanlar yaratarak Infinity Engine’in sınırlarını zorladı. Oyundaki yaratıkların çoğuna tam ekolojiler, iskelet yapıları ve diyetler verildi; bunu oyunda hiç görmüyoruz ama bu onları daha gerçekçi ve potansiyel olarak yeniden yaratmayı daha kolay hale getiriyor.
Ortamlar üzerinde çalışıldı, yeniden çalışıldı, ardından elle rötuş yapıldı. Modern grafikler için güncellenip yeniden yapılan bu oyun, fanatik hayranlar için bile Uçaklarda daha önce hiç olmadığı kadar fazlasını bulacak. Farklı karakterleri ve ırkları modern standartlara göre görmek, Sigil’in tanıdık sokaklarında dolaşmak ve işin %60’ını hayal gücünüze güvenmeden ambiyansı hissetmek bir zevk olacaktır.
Planescape: Torment’in zamanında yeniden yapımı elbette eski kalabalığın ilgisini çekecek, ancak aynı zamanda biraz daha nüans ve hikaye isteyen Baldur’s Gate 3 hayranlarını da memnun edecek ve Disco Elysium hayranlarına unutkanlığa olan susuzluklarını giderecek bir şeyler verecek ‘Düzeltebilirim’ Düşman dünyalarda tökezleyen “O” tipi adamlar. Çok fazla okumak, çok fazla düşünmek, çok fazla bulmaca çözmek ve felsefi ikilemler gerektirir. Buna benzeyen hiçbir şey yok ve 2020’lerde geri dönüş için olgunlaşmış durumda.
