12P/Pons-Brooks kuyruklu yıldızı ilk kez 1812’de Jean-Louis Pons tarafından keşfedildi. Daha sonra 12P, 71 yıllık yörüngesinin bir turu daha için geri dönerken, 1883’te William Robert Brooks tarafından fark edildi. O zamandan beri 12P, 1954’te yalnızca bir kez geri döndü ve Nisan 2024’te tekrar uğrayacak.
Comet 12P’nin çapı yaklaşık 30 kilometredir, çekirdeği Güneş’e ne kadar yakın olduğuna bağlı olarak güneş ışınımıyla değişen derecelerde etkileşime giren buz, toz ve gazdan oluşur. Günberi noktasına (yörüngesinde Güneş’e en yakın nokta) yaklaşırken, güneş ışığı kuyruklu yıldızın çekirdeğini ısıtır ve serbest bırakılması gereken bir basınç oluşturur.
Patlama, buzdaki gaz ve tozu uzaya salarak gökbilimcilerin uzaktan kolayca gözlemleyebileceği parlak bir koma yaratıyor. 5 Ekim’de gökbilimciler büyük bir patlamaya tanık oldular. Kuyruklu yıldızdan çıkan gaz ve toz, ışığı daha fazla yansıtarak onu normalden onlarca kat daha parlak hale getirdi.
Sonraki birkaç gün içinde gökbilimciler, 12P’nin arkasından iki büyük boynuzun büyüdüğünü izlediler. Sonuç, Han Solo ve Chewbacca’nın pilotluk yaptığı Yıldız Savaşları gemisi Millennium Falcon’a benzeyen bir nesnedir (12P, 12 Parsec’e referanstır*).
Gökbilimciler, “boynuzların”, gaz ve tozun çıkışını engelleyen ve onları iki akıma bölen kuyruklu yıldızın alışılmadık şekli nedeniyle ortaya çıktığına inanıyor.
Boynuzlar muhtemelen şu anda dağılmıştır, ancak kuyruklu yıldız günberi noktasına yaklaştıkça yeniden büyümeleri mümkündür. Güneş’e yaklaştıkça Güneş’e daha fazla maruz kalmak zorunda kalacak ve yaklaştıkça büyümelerin gelişme olasılığı artacaktır. Buna ek olarak gökbilimciler, gaz ve toz patlamalarının kuyruklu yıldız gözlemlenirken eşit olmayan parlaklık yaratarak boynuzları daha görünür hale getirdiğini öne sürüyorlar.
Haziran 2024’te Comet 12P yaklaşık 232 milyon kilometre uzakta olacak ve açık, karanlık gökyüzü altında çıplak gözle görülebilecek kadar parlak olacak. Daha da iyi görüntüleme koşulları sağlayan şey ise günberi noktasının 2024’teki tam güneş tutulmasıyla yaklaşık aynı periyoda denk gelmesi ve gözlemcilere iki fenomeni aynı anda görme fırsatı vermesi.
*Han Solo, Millennium Falcon’unun “Kessel Yayını’nı 12 parsekten daha az bir sürede kat ettiğini” iddia etti.
